AT BESLEMEK

At beslemek

hiç de kolay bir iş değil ve atın ne iş yaptığını ve ne katar ağır olduğuna göre her şey değişir.

Günlük İhtiyacı
Günlük Enerji İhtiyacı
Yem birleşenler
AT BESLEME PRENSİPLERİ

İlk Yapmanız gereken şey atınız ne kadar ağır olduğunu tespit etmektir. Bunun için en uygun araç tabii ki terazidir. Benim gibi, evde 1000kglik terazi bulunduramıyorsanız, basit bir ölçme hesaplama yöntemi bizim gibiler için mevcuttur. Sizi gereken şeyler 2mlik bir parça ip, bir hesap makinesi (kağıt kalem de olur), ve bir metre. İpi, atınızın cidagosunun arkasından, kolan kayışının geçen çukur bölgesinden geçerek vücudun çevresini ölçüyorsun , mesela 152 cm . Bundan sonra göğüsün en öndeki noktasından Poposunun en son noktasına kadar iple ölçüyorsun, mesela 145 cm. Şimdi Birinci ölçü kendinle çarpıyorsun ve çıkan rakamın üstüne uzunluğu çarpıyorsun. Bizim örnek de bu iş şöyle görünür 152 x 152 x 145 = 3350080. Bu rakamı sabit olan 11600 rakamla bölüyorsun 3350080 / 11600 = 288,8. Demek küçük atımız 290 kilodur. Bu yöntem terazi kadar net olmaza da atınızın kilosu tespit etmekte faydalıdır.

 

Atın kilosu beslemede çok önemli çünkü fazla Protein fazla sidiğin oluşmasına sebep olur. Fazla Enerji (yem) davranış problemlerinin nedeni olabilmektedir. Yetersiz kaba yem davranış problemlerinin nedeni olabilmektedir (mesela ahırda sürekli daire çizmek) vs vs .

Kabaca 100/kg Ata en az 1.2kg kuru ot günde verilmesi gerekir. Bizim örnek at da 290/100 = 2,9 ,  2,9 x 1,2 = 3,5kg kuru ot. Böylesi çok iyi bir besleme değildir, benim atım olsaydı otla beraber bir miktar sap saman konulurdu. Yem verirken önemli mesele şudur, yem yemeden önce otun verilmesidir. O zaman sindirimi kolaylaşır.

Yem miktarı yapılan iş a göre değişir . Genellikle 600kglik günde 1 saat çalışan bir ata 3 – 3.5 kg Yulaf verilir. Bizim atımız ama sadece haftada bir, biraz çalışır o yüzden günde 600gr yulaf alır. Yemi ve otu verirken sabahta ilk önce otun 1/3ini veririm 15 – 20 dakika sonra 300gr yulaf, öğlene sadece tekrar biraz ot, akşamda, sabahta nasıl yem verildiğise aynısı verilir. Bununla beraber Su hiç bitmemeli ,( taze ve tertemiz). Tuz veya atlara uygun yalama taşı da hiç bitmemeli .Kabaca 100/kg Ata en az 1.2kg kuru ot günde verilmesi gerekir. Bizim örnek at da 290/100 = 2,9 ,  2,9 x 1,2 = 3,5kg kuru ot. Böylesi çok iyi bir besleme değildir, benim atım olsaydı otla beraber bir miktar sap saman konulurdu. Yem verirken önemli mesele şudur, yem yemeden önce otun verilmesidir. O zaman sindirimi kolaylaşır .

Bu tabii ki en basit besleme ve daha iyisi yapmak isterseniz iki seçeneğiniz mevcut.
1.) aşağıda ki besleme programlarından biri kullanırsanız;
2.) At beslemeye ilişkin makaleler okuyup kendi rasyonu kendini hesaplayacaksın.
Benim önerim ise her ikisini yapın, en kötü ihtimal atınızın hakkında bir şeyler öğrenmiş olursunuz .

 

Günlük İhtiyacı

At 600kglık günlük ihtiyaç kg Günlük kilo alım Mega kal Ham Protein lysine Kalsiyum (Ca) Fosfor (P) Magnezyum (Mg) Potasyum (K) Vitamin A
Yetişkin at 600
Temel ihtiyaç 600 19,4 776 27 24 17 9 30 18000
Aygır çiftleşirken 600 24,3 970 34 30 21 11,2 36,9 27000
Kısrak hamile 1-9 ay 600 21,5 947 33 41 30 10,3 34,5 36000
10 ay 21,9 965 34 42 31 10,5 35,1 36000
11 ay 23,3 1024 36 44 33 11,2 37,2 36000
Süt veren kısrak
İlk 3 ay 600 33,7 1711 60 67 43 13,1 55,2 36000
4 ay tay ayrılınca e kadar 28,9 1258 44 43 27 10,4 39,6 36000
Çalışan atlar
Hafif çalışma 600 24,3 970 34 30 21 11,2 36,9 27000
Orta çalışma 600 29,1 1164 41 36 25 13,4 44,2 27000
Ağır çalışma 600 38,8 1552 54 47 34 17,8 59 27000
Taylar
4 ay 200 1 16,5 825 35 40 22 4,3 13 9
6 ay
Normal gelişen 245 0,75 17 850 36 34 19 4,6 14,5 11000
Hızlı gelişen 245 0,95 19,2 960 40 40 22 4,9 15,1 11000
12 aylık
Normal gelişen 375 0,65 22,7 1023 43 36 20 6,4 20,7 17000
Hızlı gelişen 375 0,8 25,1 1127 48 41 22 6,6 21,2 17000
18 ay
Normal 475 0,45 23,9 1077 45 33 18 7,7 25,1 21000
Antrenmanda 475 0,45 32 1429 60 44 24 10,2 33,3 21000
24 ay
Normal 540 0,3 23,5 998 40 31 17 8,5 27,9 24000
Antrenmanda 540 0,3 32,3 1372 55 43 24 11,6 38,4 24000

 

600kglik Atının Günlük Enerji İhtiyacı

Hız Yürüş (adeta) Tırıs (Süratli) Dört Nal (Kenter)
yavaş hızlı Yavaş hızlı yavaş orta
Yaklaşık hız km/saat 3,5 6 12 18 21 30
Yaklaşık Mesafe m/dakika 58 100 200 300 350 500
Çalışma süresi dakika Çalışma ihtiyaç (Mj algılanabilir Enerji)
2 1 2 5
4 1 2 3 9
6 2 3 5 14
8 2 5 7 18
10 1 3 6 8 23
20 1 2 5 11 16 45
30 2 3 8 17 25
40 3 4 11 23 33
60 4 7 16 34 49
80 6 9 22 46
100 7 11 27 57
120 8 13 32 69
150 11 17 41
180 13 20 49

 

Yem birleşenler

Kuruluk oran % Lif gram Algılanabilir Enerji MJ Protein gram Cag Pg Nag Mgg Kg Clg Cumg Znmg Semg Vitamin E mg
Kaba yemler
Ot silaj 59 172 6,2 63 3,1 1,8 1,5 1,1 11,6 5,7 4 17 0,02 35
Çayır ot kuru 87 277 8 58 4,6 2,7 2,3 1,7 17 8,3 6 26 0,03 2626
Konsantre yemler
Yulaf 88 99 11,5 85 1,1 3,2 0,2 1,2 0,7 0,9 4 32 0,19 7
Arpa 88 50 12,8 87 0,6 3,4 0,2 1,2 0,7 1,3 5 28 0,15 8
Mısır 88 23 13,6 64 0,4 2,8 0,1 0,9 0,6 0,6 3 27 0,09 8
Bitkisel yağ 99 36,1 600
Patlamış Soya 88 57 14,6 412 3,0 6,4 0,2 2,4 10,7 0,4 15 52 0,25 3
Toz halinde Yonca 90 235 9 120 16,9 2,9 0,5 3,6 24 5,4 11 25 0,54 80
Havuç 11 10 1,7 9 0,4 0,3 0,3 0,2 2,1 0,6 0 3 0,01
Özel yemler
Yarış at yemi 88 130 12,5 87 12 4 2 2 10 15 65 0,24 100
Mineral yem (1:1) 95 20 20 40 25 500 2500 15 2800
Mineral yem (2,5:1) 95 100 40 60 16 400 2000 10 1900

Üsteki veriler sadece ortalama değerler ve sizin kullandığınız yem daha değişik olabilir . Tahlil yaptırırsanız hep daha iyi dır .
At beslemenin hakkında o kadar çok şey yazılmıştır okumakla bitmiyor yine de her at sahibi bu konuda ne katar bilgili ise o katar da at’tan performans bekleyebilir

AT BESLEME PRENSİPLERİ

1.1Giriş

Kırsal araştırma ve geliştirme endüstrisi kurumunun (RIRDC ) ar-ge faaliyetleri altında at bakımıyla ilgili sorunların ana noktalarını oluşturan belli başlı konular 1996 da Avustralya koşullarında belirtilmiştir.Son 20 yılda Avustralya ve denizaşırı ülkelerin araştırmaları sayesinde farklı cinslerdeki atların besin değeri ihtiyaçlarıyla ilgili bilimsel bilgiler çok kapsamlı bir şekilde geliştirilmiştir. Araştırmada formüle edilmiş bir çok besin içinden dengeli besleyici içeriği olan besinler büyük bir doğrulukla seçilmiş bulunmaktadır.Bununla birlikte bunlar at sahipleri, eğiticileri ve yetiştiricileri tarafından ayırt edilememiştir. Atın aynı zamanda spor aktivitesi olarak algılanması yada boş vakitler için faaliyet olması atla birlikte büyümeyen, köy yaşantısı olmayan veya at tecrübesi olmayan kişilerin bile ilgisini çekmiştir. Çok sayıda at hobi amacıyla sahipleri tarafından şehir dışında tutulmaktadır. Son 10 yılda atlara verilen tahıl, saman ve hazır yemler ikiye katlanmıştır. Bunun nedeni otlaklara olan güvenin azalması ve bunun da yönetime yansımasıdır. Bu kitap, kırsal araştırma ve geliştirme endüstrisi kuruluşu tarafından Avustralya yarış atı endüstrisine önemli bir pratik ses getirmek için oluşturulmuştur ve Avustralya şartlarında yetişen yaygın atların besleme alışkanlıklarına ve yemleme bakış açısı sağlamaktadır. Bu metin, otlaklarda yayılan ve elle beslenen atları da içeren tüm at sınıflarının besin değeri ihtiyaçlarını kolay anlaşılır bir şekilde irdelemektedir. At besinleri ve beslemesine dair çok kapsamlı olmasa da özellikle beslenen atların besin ve beslemesi hususunda önemli prensipleri özetlemeyi amaçlamıştır. At yönetimi öğrencilerin ve at endüstrisine besin ve servis sağlayan diğerlerinin dikkatini atların bilimsel beslemesine yöneltmektedir.

1.2At besleme kuralları

Burada atların beslemesine ve besinlerin hazırlanma oranlarına ait önemli kurallar sunulmuştur. Bu kurallar atların en uygun sağlık, kondisyon, egzersiz yada üreme kapasiteleri dikkate alınarak günlük beslemelerinin bir kısmını sağlamaktadır.

1.2.1 At ihtiyaçları

  • Dinlenen ve az çalışan ergin atlar, hamile kısraklar, 12 ay civarında gelişmekte olan taylar iyi kaliteli otlara saman ilavesiyle beraber ihtiyaç duymaktadırlar.
  • Genç, yaşlı, hamile yada süt veren kısraklara kondisyon kaybı başlamadan evvel otlamayla beslemeye ek olarak farklı besinler verilmelidir.
  • Atlar otlarken ve özellikle bedenleri sıcakken onlara yeteri miktarda taze ve temiz su sağlamak temel bir şarttır.
  • Avlu ve ahırdaki atlar, vücut ağırlıklarına, egzersizlerine, büyüme ve üreme ihtiyaçlarına, metabolik etki ve arzu edilen kondisyon seviyesine göre beslemelidir.
  • Bir at gün boyu göstermiş olduğu egzersiz performansına göre beslemelidir.

1.2.2 Rasyon

  • Rasyon atın ihtiyacı olan kaba yemleri ( çayır otu, saman, kavuz ve kepek ) ve derişik maddeleri (tahıl, proteince zengin yemler, yağ, pelet yem, melas vb. ) içermelidir.
  • Atların gün içerisinde yeterli miktarda otlatılmasına izin verilmeyebilir. Bunun için atlara sindirim fonksiyonlarını yerine getirebilmeleri için her gün vücut ağırlıklarının % 1i oranında kaba yem verilmelidir.
  • Rasyon lezzetli olmalı ve her bir at için özel ihtiyaçları karşılayabilecek uygun içerikte olmalıdır.
  • Atlar her zaman için yeterli miktarda serin ve temiz içme suyu sağlanmalıdır.
  • Özellikle sıcak havalarda, atlar çalışmış oldukları zaman ve kısraklar laktasyonda iken su miktarı günde en az bir kez kontrol edilmelidir.
  • Yemin içeriği hazırlanırken seçim ve israftan kaçınmak için yem iyi karıştırılmalıdır. Eğer rasyon nemli olacaksa, ekşimeyi önlemek için her bir yem taze taze karıştırılmalıdır.
  • Yapılan bir yemde vücuda giren dengeli enerji ve protein miktarından emin olmak için kullanılan tahıl yoğunluğu miktarı birim yerine tartı ile ölçülmelidir.
  • Atlarda ince bağırsakları fazla nişasta ile doldurmaktan ve sindirim sistemini bozmaktan kaçınmak için yeme katılan tahıl miktarı 500g/100kg canlı ağırlığı aşmamalıdır.
  • Sadece iyi kaliteli yemlerle beslemeli, tozlu, kirli ve kalıplaşmış yemlerden kaçınılmalıdır. Kabul gören düşük kaliteli yemlerin kalitesini arttırmak için melas gibi tatlandırıcılar kullanılmamalıdır.
  • Düşük yada yetersiz beslemeyi dengelemek için yada gelişen, çalışan veya doğurmuş atların yüksek ihtiyaçlarını karşılamak için mineral, elektrolit, iz element ve vitamin eklemek gerekebilir

1.2.3 Besleme alışkanlığı

  • Yemdeki değişiklikler kademeli olarak yapılmalıdır, küçük değişiklikler için en azından 3-5 günün üzerinde bir tutum sergilenmeli, yem türünü değiştirmek için 10-14 gün, hatta alıştırma şiddeti tahıl içeriğinin arttığı zaman daha uzun sürede olmalıdır.
  • Atlar avluda yada ahırlarda iken, sınırlı olarak otlatıldıklarında yada hiç otlatılmadıkları durumlarda günde en az iki kez beslemelidirler.Eğer atalara yüksek tahıl diyeti uygulanıyorsa bu gün içerisinde 3-4 eşit aralığa bölünerek uygulanmalıdır.
  • Atlar ahırdalar da iken, özellikle genç ve asabi atların yem yemeleri kesilmemeli, yemlerini bitirmelerine izin verilmelidir.
  • Yaşlı ve sağlık problemleri bulunan atlar özel diyetlere ihtiyaç duyabilir ve planlı bir beslemeyle bu hayvanlardan yüksek sindirimsel verim temin edilebilir.
  • Şişman yada düşük kondisyonlu atlar diğer at gruplarından ayrı beslemelidir, bireysel yem tüketimi kontrol ve izlemeyle sağlanabilir.
  • Midillilerin, özellikle de hamile olan midillilerin vücut ağırlıklarını azaltmak için kasten aç bırakılmamalıdırlar yada 12 saatten daha fazla yemden mahrum bırakılmamalıdırlar. Midilliler ve diğer bazı at cinsleri hiperlipami diye adlandırılan şiddetli bir metabolik bozukluğa karşı büyük riske sahiptirler, eğer bahsedilen atlar yetersiz beslenirlerse o zaman vücut yağ rezervlerini mobilize etmeye başlarlar.
  • Bir grup ata yeni dahil edilen atların yemliklere ulaştıklarını, sosyal gruba kabul edilip edilmediklerini saptamak için bu atlar besleme zamanında izlenmelidirler.
  • Atlara uygulanan diyet iyi bakıcılık, düzenli parazit ve diş bakımı ve dikkatli antrenman adaptasyonuyla tamamlanmalıdır.
  • Her zaman için atların bitki kırpığı ve diğer hayvan yemlerinin yenmediğinden emin olunmalıdır, aksi halde bu gibi olaylar sancıyla veya zehirlenmeyle sonuçlanabilir.
  • Yoğun egzersizlerde karın ağrısını önlemek için at sadece az miktarda yem veya kuru otla beslemelidir.
  • İç parazitlerin larvalarından yada yumurtalarından, kumdan yemin kirlenmesini önlemek ve sarfiyatı en aza indirmek için yemler bidon tekne veya yemlik yolu ile verilmelidir.
  • Yoğun egzersizden sonra rahatsızlık ve karın ağrısı riskini azaltmak için soğuk su alımı (8–12 °C verilmesi gereken içme suyu kast edilmektedir) ilk 10-15 dakikada 1-2 litre ile sınırlandırılmalıdır. At soğuduktan veya dinlendikten sonra (Nabız dak.35 veya daha düşük olduğunda) suya ve yeme erişmesine izin verilir.
  • Solunum yolu alerjisini azaltmak için tozlu yemler her zaman nemlendirilmelidir. Yemi nemlendirme aynı zamanda daha az lezzetli ve yeni, tanıdık olmayan yem veya destekleyicilerin seçimini ve eleme riskini azaltmaya yardımcı olacaktır.

Yorumlarınız Bizim İçin Değerlidir.

Yorum Yapmayı Unutmayınız...

Please follow and like us:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir